Vincent Pardieu

VP Consulting WLL, Manama, Kingdom of Bahrain, vince@fieldgemology.org

“Ruby từ Greenland – Nhật ký hành trình ngọc học thực địa” – một cuốn sách của Vincent Pardieu

Ngọc học thường bao gồm những công việc được thực hiện trong phòng thí nghiệm, tập trung vào việc xác định và phân tích đá quý. Tuy nhiên, hành trình của Vincent Pardieu lại đi theo một hướng khác. Vào năm 2005, ông đã đặt ra thuật ngữ ” ngọc học thực địa” để mô tả những phương pháp nghiên cứu đá quý tại chính nơi chúng được khai thác – trong các mỏ, chợ và những điểm khai thác xa mỏ gốc. Từ năm 2004, ông đã đi khắp thế giới để thu thập các mẫu nghiên cứu, cẩn thận ghi chép lại từng mẫu bằng cách sử dụng cái mà ông gọi là “Four Ws”: Khi nào, Ở đâu, Từ ai và Thu thập như thế nào. Như Sir David Attenborough đã nhận xét một cách khéo léo, nếu thiếu bối cảnh, một mẫu vật sẽ mất đi phần lớn giá trị khoa học của nó (Pardieu, 2020).

Ngoài việc thu thập các mẫu tham khảo đáng tin cậy cho nghiên cứu đá quý, tác giả còn hướng đến việc ghi lại toàn bộ câu chuyện thông qua những bức ảnh về phong cảnh, người khai thác và những câu chuyện thực tế thường bị bỏ qua trong quá trình khai thác. Trong khi hầu hết những người trong ngành kinh doanh đá quý tập trung vào sản phẩm cuối cùng đã được chế tác hoàn thiện, nguồn gốc của một viên đá quý lại ảnh hưởng sâu sắc đến ý nghĩa văn hóa, thương mại và khoa học của nó. Cuốn sách này, Ruby từ Greenland – Nhật ký hành trình ngọc học thực địa, mang đến một cái nhìn trực quan và mang tính tự sự về mười một chuyến thăm của Vincent Pardieu đến mỏ ruby Aappaluttoq ở Greenland. Cuốn sách theo chân hành trình của những viên ruby này từ mỏ khai thác đến Bangkok – nơi chúng được xử lý nhiệt, cắt mài, đánh bóng và cuối cùng là đến Đan Mạch, nơi Hartman chế tác chúng thành những món trang sức tinh xảo, một vài món trang sức trong số đó hiện đang được Nữ hoàng Margrethe II đeo.

Ruby được phát hiện lần đầu tiên ở Greenland vào năm 1965 (Herd & cộng sự, 1969). Vào đầu những năm 2000, sự quan tâm thương mại tăng lên và đã dẫn đến việc phát triển một dự án khai thác. VP được mời đến với tư cách là cố vấn khi mỏ chính thức bắt đầu được khai thác. Điều đáng chú ý là, ruby từ Greenland có cùng nguồn gốc địa chất với ruby từ Đông Phi (Madagascar, Tanzania, Mozambique và Malawi), liên quan đến amphibole – nay đã dần thay thế ruby từ các nguồn liên quan đến đá cẩm thạch và bazan – nguồn gốc chính của ruby trên thị trường toàn cầu (Giuliani và cộng sự, 2020). Tuy nhiên, ngoài Greenland, các mỏ ruby liên quan đến amphibole này vẫn chưa được nghiên cứu đầy đủ. Bên cạnh giá trị khoa học, VP bị ấn tượng bởi nghịch lý của một hoạt động khai thác hiện đại, công nghệ cao trong một cảnh quan xa xôi, hoang sơ như vậy. Ông đề xuất tiến hành các thí nghiệm xử lý nhiệt ở Thái Lan để cải thiện chất lượng của ruby cho thị trường trang sức. Kết quả thành công đã dẫn đến việc thành lập văn phòng tại Bangkok và phát triển phần mềm truy xuất nguồn gốc theo dõi từng viên đá quý từ mỏ đến thị trường. Từ năm 2017 đến năm 2022, VP đã hợp tác chặt chẽ với nhóm Aappaluttoq – cung cấp đào tạo, tư vấn kỹ thuật và ghi lại quy trình thông qua nhiếp ảnh và video. Mặc dù đạt được những thành tựu đáng kể, mỏ vẫn phải đối mặt với nhiều thách thức, đặc biệt là trong đại dịch COVID-19 (Pardieu, 2021). Mỏ đã ngừng hoạt động vào năm 2022, và vào năm 2024, Greenland Ruby tuyên bố phá sản.

Cuốn sách này là lời tri ân dành cho những năm tháng khó quên đó. Với hàng trăm bức ảnh trải dài trên 280 trang, đây là tài liệu tham khảo trực quan về một dự án phi thường. Nó mang đến một góc nhìn độc đáo về thế giới phức tạp và thường bí mật của việc khai thác đá quý; làm sáng tỏ tiềm năng khai thác và những thách thức về hậu cần của Greenland, đồng thời tôn vinh những người đã tạo ra những viên ruby mà ngày nay được công nhận là lâu đời nhất trên Trái đất.

Tài liệu tham khảo:

• Giuliani, G., Groat, L.A., Fallick, A.E., Pignatelli, I. & Pardieu, V. (2020). Ruby deposits: A review and geological classification. Minerals, 10(7), article 597 (83 pp.), https://doi.org/10.3390/min10070597
• Herd, R.K, Windley, B.F. & Ghisler, M. (1969): The mode of occurrence and petrogenesis of the sapphirine-bearing and associated rocks of West Greenland. Rapp. Grønlands geol. Unders. 24, 44 pp.
• Pardieu, V. (2020) Field gemology: The evolution of data collection. InColor, No. 45, pp. 37-42.
• Pardieu V., (2021) Back in the Field: An Expedition to Greenland’s Ruby Mines, Gems & Jewellery Autumn 2021, pp.12-17

Nguồn: Hội nghị Ngọc học Quốc tế lần thứ 38, Athens – Hy Lạp, tháng 10 năm 2025.